Nếu bạn quanh năm lạnh tay chân, bụng dễ lạnh, ngồi điều hòa một lúc đã khó chịu, ăn đồ lạnh là đầy bụng, sáng dậy người nặng, dễ mệt, dễ tụt sức… thì đừng ăn uống theo kiểu “người khỏe ăn gì mình ăn nấy”.
Cơ thể bạn đang lạnh. Mà đã lạnh thì việc đầu tiên không phải là hỏi uống thuốc bổ gì. Việc đầu tiên là ngừng đưa thêm đồ lạnh vào người.
Nhiều người rất lạ. Tay chân lạnh buốt nhưng vẫn ngày nào cũng uống nước đá. Bụng yếu nhưng vẫn thích trà sữa đá, sinh tố lạnh, nước ép lạnh. Da xỉn, tóc rụng, kinh nguyệt kém nhưng vẫn uống nước dừa, nước cam lạnh, ăn salad, ăn đồ “thanh mát” với niềm tin là đẹp da, giữ dáng.
Đẹp đâu chưa thấy, chỉ thấy tỳ vị ngày càng lạnh, khí huyết ngày càng kém, người ngày càng mệt.
Theo Đông y, người hay lạnh tay chân thường là do dương khí yếu, khí huyết không đưa ra ngoại vi tốt. Tay chân là phần ngọn. Muốn ngọn ấm thì gốc phải có lửa. Cái gốc đó nằm ở tỳ vị, thận dương và khí huyết. Ăn uống sai thì cái lửa ấy yếu dần. Ăn uống đúng thì cơ thể mới có cơ hội ấm lên.
Người hay lạnh tay chân nên ưu tiên nhóm thực phẩm có tính ấm, tính bình, được nấu chín và ăn khi còn ấm. Thịt nên chọn thịt gà, thịt bò, thịt dê, thịt cừu, tôm, trứng, các món hầm, món kho, món canh ấm. Rau củ nên chọn bí đỏ, khoai lang, khoai sọ, cà rốt, hành, hẹ, tỏi, gừng, nghệ, tía tô, kinh giới, rau thơm dùng vừa phải. Ngũ cốc nên dùng cơm nóng, cháo nóng, gạo tẻ, gạo nếp dùng vừa, yến mạch, ngô, các món súp và cháo dễ tiêu. Hoa quả nếu ăn thì nên chọn loại ít lạnh hơn như táo, nhãn, vải, đào, chà là, táo đỏ, ăn lượng vừa phải, không ăn lúc bụng đói và không ăn đồ vừa lấy từ tủ lạnh ra.
Nghe thì bình thường, nhưng chính những thứ bình thường đó mới nuôi cơ thể. Không phải cứ đắt tiền mới là bổ. Một bát cháo gừng nóng đúng lúc còn tốt hơn nhiều ly sinh tố lạnh uống sai cơ địa.
Người hay lạnh tay chân nên hạn chế nhất là nước đá. Sau đó là trà sữa đá, cà phê đá, sinh tố lạnh, nước ép lạnh, kem, sữa chua lạnh, nước dừa lạnh, nước cam lạnh, nước mía lạnh. Hoa quả tính mát lạnh như dừa, mướp đắng, dưa chuột, rau má, diếp cá, giá đỗ, rau sống, rong biển, đậu phụ cũng không nên dùng nhiều, nhất là khi bụng đã lạnh, tiêu hóa kém, đi ngoài phân nát hoặc phụ nữ đang đau bụng kinh.
Các món tanh lạnh, sống lạnh như cua, ốc, ngao, hến, hàu sống, gỏi, hải sản lạnh cũng phải biết tiết chế. Không phải cứ bổ là hợp. Không phải cứ nhiều đạm là khỏe. Với người hàn lạnh, ăn sai một bữa có khi bụng đầy cả ngày, người nặng cả tuần.
Đặc biệt, phụ nữ hay lạnh bụng, đau bụng kinh, máu kinh sẫm, có cục máu đông, kinh ra ít, da xỉn, tóc rụng thì càng phải bớt đồ lạnh. Đừng vừa than đau bụng kinh, vừa cầm ly trà sữa đá. Đừng vừa than tay chân lạnh, vừa uống nước dừa ướp lạnh mỗi ngày. Cơ thể đã báo hiệu rồi mà mình vẫn cố làm ngược, thì bệnh dai dẳng là điều dễ hiểu.
Người lạnh tay chân muốn khỏe lên thì nhớ một câu: ăn vào phải thấy bụng ấm, người nhẹ, tiêu hóa dễ, sức bền tốt hơn. Ăn xong mà đầy bụng, lạnh bụng, đi ngoài, người nặng, mệt hơn thì món đó không hợp với bạn, dù nó được quảng cáo là bổ đến đâu.
Muốn tay chân ấm, trước hết phải giữ bụng ấm. Muốn khí huyết tốt, trước hết phải giữ tỳ vị khỏe. Muốn cơ thể có sức sống, đừng ngày nào cũng dội đồ lạnh vào ngọn lửa bên trong.
Nói thẳng: nếu bạn hay lạnh tay chân mà vẫn nghiện nước đá, đồ lạnh, đồ mát, thì đừng hỏi vì sao chữa mãi không bền. Cơ thể không yếu vô cớ. Nó yếu vì mỗi ngày bạn đang ăn uống ngược lại với điều nó cần.
Hãy bắt đầu rất đơn giản: uống ấm hơn, ăn chín hơn, bớt lạnh hơn, giữ bụng ấm hơn. Làm được vài tuần, cơ thể sẽ tự trả lời cho bạn biết ăn uống đúng quan trọng đến mức nào.