Tản mạn
Một buổi chiều, cô gái trẻ sinh năm 1996, đến phòng khám theo lịch đã hẹn trước. Cô ấy bước vào với vẻ mặt căng thẳng. Lý do đến khám: tê yếu cánh tay phải. Cô mang theo nỗi lo đột quỵ, như những gì cô vẫn thường đọc trên báo. Người trẻ bây giờ hay vậy, chỉ cần một cơn tê tay thoáng qua cũng đủ để hình dung ra đủ thứ đáng sợ.
Tôi bắt đầu khám, chậm rãi và tỉ mỉ như cách tôi vẫn làm với mọi bệnh nhân. Đầu tiên là cảm giác ở bàn tay. Tôi hỏi cô ấy tê ở lòng bàn tay hay mu bàn tay nhiều hơn. Cô ấy ngẫm nghĩ một lúc rồi bảo: lòng bàn tay tê như kiến bò. Tôi tiếp tục kiểm tra dọc từ gáy xuống vai. Khi chạm đến vùng cổ cao, mỏm gai đốt sống C2 hơi xoay sang phải một chút, rất nhẹ. Đây không phải là kiểu “lệch đốt sống” mà người ta hay nói, đây là hệ quả của sự mất cân bằng trong trương lực cơ. Nhóm cơ cạnh sống co kéo không đều, kéo thân đốt xoay trái, khiến mỏm gai xoay phải. Một rối loạn chức năng thuần túy. Ấn sâu vào cơ thang, cơ trên gai, cơ dưới gai bên phải, chúng co cứng hơn hẳn bên trái. Chạm vào điểm bám gân lồi cầu trong, cô ấy nhăn mặt vì đau.
Đã có trong đầu một bức tranh sơ bộ, nhưng vẫn cần thêm một dữ kiện khách quan để kiểm chứng. Tôi đo đường kính thần kinh giữa, 8mm², bình thường, loại trừ hội chứng ống cổ tay, thứ vẫn hay gây tê lòng bàn tay. Cái này quan trọng.
Giải thích về sự mất cân bằng của các nhóm cơ, về mối liên hệ từ đốt sống cổ xuống bàn tay. Cô ấy thở phào nhẹ nhõm khi biết mình không bị tai biến. Một sự thở phào đã là một nửa thành công của điều trị.
Vốn định dùng châm cứu, nhưng ánh mắt cô ấy e dè khi tôi lấy kim ra, tôi cất đi ngay. Đôi khi không cần ép bệnh nhân làm điều họ sợ. Cây kim là công cụ của tôi, không phải nỗi sợ của họ. Dùng lửa thay cho kim, ngải cứu sẽ làm việc đó, nhẹ nhàng và ấm áp hơn.
Nhưng trước khi đến với ngải, tôi cần giải quyết những thứ nền tảng trước. Tôi dùng sóng xung kích bắn vào các cơ đang co cứng: cơ thang, cơ trên gai, cơ dưới gai. Những sợi cơ đã mất đi độ đàn hồi, đang co rút và gây mất cân bằng, cần được thả lỏng bằng một lực cơ học đủ mạnh. Sau đó, tôi chuyển sang siêu âm trị liệu, lăn nhẹ trên điểm bám gân lồi cầu trong, nơi mà những thớ gân đã bị bào mòn bởi chuyển động lặp lại. Siêu âm như một dòng nước ấm vô hình, len lỏi vào sâu trong mô, đánh tan những kết dính và kích thích tế bào tự sửa chữa.
Cuối cùng, tôi đốt điếu ngải, hơ lên Đại chùy, nằm ngay dưới mỏm gai C7, là huyệt hội của mạch Đốc và tất cả các kinh dương. Với một bệnh nhân có rối loạn chức năng cổ gáy, khí dương bị ứ trệ ở vùng này, không có gì tốt hơn là dùng hơi ấm của ngải để khai thông. Tôi nhìn làn khói mỏng bay lên, hơi nóng lan dần từ gáy xuống vai, xuống cánh tay. Cô ấy nhắm mắt lại thư giãn, mùi ngải thơm nhè nhẹ và cảm giác ấm áp đang làm công việc của nó.
Vài buổi sau, cô ấy đến với một nụ cười khác hẳn. Tay hết tê. Đêm ngủ ngon hơn. Tôi vẫn thường nghĩ, trong cái nghề này, điều quan trọng nhất là đừng bao giờ vội vàng. Đừng để một triệu chứng dẫn mình đi, cũng đừng để một kết quả cận lâm sàng nói thay mình tất cả. Cứ khám thật kỹ, cứ nhìn thật sâu, và luôn kiểm chứng bằng những công cụ khách quan khi cần. Bởi vì, suy cho cùng, chữa bệnh không phải là chuyện của Đông hay Tây, mà là chuyện của sự chính xác và thấu hiểu.